BOEK III · HOOFDSTUK 10

Textuur en poriën van Belgische Blauwe Hardsteen

Hoe korrels, fossielen, matrix en poriën de interne structuur van de steen bepalen

De samenstelling vertelt ons welke bestanddelen in Belgische Blauwe Hardsteen aanwezig zijn. De textuur vertelt ons hoe die bestanddelen in het gesteente zijn gerangschikt en met elkaar verbonden. Ook de grootte, vorm en verdeling van de poriën spelen daarbij een belangrijke rol.

De interne structuur

Hoe is Belgische Blauwe Hardsteen van binnen opgebouwd?

Belgische Blauwe Hardsteen bestaat niet uit één homogene massa. Fossiele fragmenten en andere korrels liggen ingebed in een fijne kalksteenmatrix en zijn door natuurlijke geologische processen met elkaar verbonden.

Op microscopische schaal bevinden zich tussen deze bestanddelen ook poriën. Hun hoeveelheid, grootte en onderlinge verbinding maken deel uit van de interne structuur van het gesteente.

Die structuur helpt verklaren waarom Belgische Blauwe Hardsteen bepaalde fysische en mechanische eigenschappen bezit.

10.1

Wat bedoelen we met textuur?

Met textuur bedoelen we de manier waarop de verschillende bestanddelen van een gesteente zijn opgebouwd en gerangschikt. Daarbij kijken we onder meer naar hun grootte, vorm, verdeling en onderlinge contacten.

Textuur van Belgische Blauwe Hardsteen met korrels, fossielen en kalksteenmatrix
Afbeelding 10.1 — Wat bedoelen we met textuur?
10.2

Korrelgrootte en verdeling

De bestanddelen in Belgische Blauwe Hardsteen hebben niet allemaal dezelfde afmetingen. Fijne deeltjes, grotere fossiele fragmenten en andere korrels komen samen voor en vormen een karakteristieke korrelverdeling.

Korrelgrootte en verdeling in Belgische Blauwe Hardsteen
Afbeelding 10.2 — Korrelgrootte en verdeling.
10.3

Hoe fossielen in de steen zijn verdeeld

Fossiele bestanddelen liggen niet volgens een kunstmatig patroon in het gesteente. Hun grootte, oriëntatie en verspreiding zijn het resultaat van natuurlijke afzettings- en vormingsprocessen en dragen bij aan het unieke uitzicht van iedere steen.

Verdeling van fossielen in Belgische Blauwe Hardsteen
Afbeelding 10.3 — Hoe fossielen in de steen zijn verdeeld.
10.4

Matrix, korrels en onderlinge binding

Fossiele fragmenten en andere korrels zijn ingebed in de fijne kalksteenmatrix. Tijdens de gesteentevorming werden deze bestanddelen samengedrukt en gecementeerd, waardoor een compacte en samenhangende structuur ontstond.

Matrix, korrels en onderlinge binding in Belgische Blauwe Hardsteen
Afbeelding 10.4 — Matrix, korrels en onderlinge binding.
10.5

Porositeit

Porositeit geeft aan welk deel van het gesteente uit kleine holtes of poriën bestaat. Belgische Blauwe Hardsteen heeft een compacte structuur met een beperkte poriënruimte, wat mee haar gedrag ten opzichte van water en weersinvloeden bepaalt.

Porositeit van Belgische Blauwe Hardsteen
Afbeelding 10.5 — Porositeit.
10.6

Open en gesloten poriën

Niet iedere porie staat in verbinding met het oppervlak. Open poriën kunnen via andere poriën met de buitenzijde verbonden zijn, terwijl gesloten poriën volledig in de steen opgesloten blijven. Dat onderscheid is belangrijk voor het gedrag van water in het gesteente.

Open en gesloten poriën in Belgische Blauwe Hardsteen
Afbeelding 10.6 — Open en gesloten poriën.
10.7

Waarom textuur en poriën belangrijk zijn

Textuur en poriënstructuur helpen verklaren hoe een natuursteen zich gedraagt. De compactheid, onderlinge binding van de korrels en toegankelijkheid van de poriën hebben invloed op onder meer wateropname, mechanische eigenschappen en duurzaamheid.

Belang van textuur en poriën voor de eigenschappen van Belgische Blauwe Hardsteen
Afbeelding 10.7 — Waarom textuur en poriën belangrijk zijn.
10.8

Samenvatting: textuur en poriën

De interne structuur van Belgische Blauwe Hardsteen ontstaat uit de combinatie van fossiele fragmenten, andere korrels, de fijne matrix en de poriën ertussen. Hun grootte, verdeling en onderlinge binding vormen samen de karakteristieke textuur van de steen.

Samenvatting van textuur en porositeit van Belgische Blauwe Hardsteen
Afbeelding 10.8 — Samenvatting van textuur en poriën.

Van structuur naar technische eigenschappen

We hebben nu gezien waaruit Belgische Blauwe Hardsteen bestaat en hoe deze bestanddelen intern zijn georganiseerd. In hoofdstuk 11 onderzoeken we wat dit technisch betekent: van dichtheid en wateropname tot druksterkte, buigsterkte, slijtvastheid en vorst- en dooibestendigheid.